Kategori: Makaleler

Zıt Anlamlı Kelimeler Neden Var? Bir Anı, Bir Düşünce Bazen her şey bir kelimeyle değişir. Kelimelerin gücü, bir insanın içinde yaşadığı duyguları ortaya çıkarma ve o anı ölümsüzleştirme yeteneğinde gizlidir. Kayseri’nin soğuk sabahlarından birinde, bir kahve içip pencerenin kenarına oturduğumda, zıt anlamlı kelimelerin varlığını düşünmeye başladım. O an aklımda tek bir şey vardı: Umutsuzluk. Hayat, her zaman beklediğimiz gibi gitmez. Yıllarca süren bir ilişkiden sonra, onunla birlikte yürüdüğüm yolların sonunda yalnız kaldım. Yalnızlık da, tam da o anda bana soğuk, uzak bir anlam taşımıştı. Ama sonra, bir şekilde, bu kelimenin zıttı olan bağlılık fikri geldi aklıma. Yaşamımızın bazen her ikisini…

Manuş Baba Tarsusun Hangi Mahallesinde? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir Değerlendirme — Manuş Baba ve Tarsus’un Mahalleleri: Sadece Bir Şarkı mı? Manuş Baba’nın “Tarsusun Hangi Mahallesinde” şarkısı, pek çok açıdan toplumda derin izler bırakmış bir parça. İlk duyduğumda, Tarsus’tan ya da herhangi bir mahallenin coğrafi sınırlarından çok daha fazlasını hissediyordum. Şarkı, kulağa sadece bir kasaba şarkısı gibi gelse de, derinlerde bir toplumsal eleştirinin, çeşitliliğin ve sosyal adaletin izlerini taşıyor. Bu yazıda, şarkının sözlerinin, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletle nasıl kesiştiğini gözlemlediğim bazı hayat kesitlerinden örnekler vererek inceleyeceğim. Toplumsal Cinsiyet ve Mahalle Kavramı İstanbul’da toplu taşımada yol…

Kasada Açık Çıkınca Ne Yapılır? Bilimsel Bir Bakış Açısı Hepimiz bir kez kasada bir açık fark etmişizdir: “Hesap tutarından daha fazla para var!” Ya da “Eksik para var, ne yapmalıyım?” Bu tür durumlar, çoğu zaman hızlı bir şekilde çözülür, ancak peki bu tür hataların gerisinde ne gibi bilimsel ve psikolojik faktörler yatıyor? Kasada açık çıkması, yalnızca hatalı hesaplama veya dikkat dağılmasıyla mı ilgilidir, yoksa başka etmenler de devrede midir? Bu yazıda, kasada açık çıkmasının ardındaki bilimsel etmenleri ve bu durumla nasıl başa çıkılacağına dair pratik önerileri ele alacağız. Kasada Açık Nedir ve Neden Oluşur? Kasada açık, basitçe bir satış işlemi…

Beyti İçin Hangi Kıyma? Hepimiz arada bir mutfakta işlerken kafamızda sorular dönmeye başlar. “Bu yemeğe ne eklesem?”, “Şu malzeme nasıl daha iyi olur?” gibi. Peki, sizce Beyti yaparken hangi kıyma kullanmak daha uygun olur? Kıymalar, etler, baharatlar, hepsi yemeğin lezzetini belirleyen faktörlerden. Beyti için doğru kıymayı seçmek, yemeğin sonunda parmaklarınıza kadar lezzetini hissettiren o büyülü tada ulaşmak için gerçekten önemli. Şimdi, bu soruyu daha bilimsel bir mercekten ama herkesin rahatça anlayacağı şekilde cevaplamaya çalışalım. Çünkü, bu konu aslında sadece bir et seçimi meselesi değil. Tam aksine, kimse beytiyi sadece “kıyma” ile açıklayamaz. Beyti İçin Kıyma Seçiminin Önemi Beyti, geleneksel Türk…

Fo Ne Demek? Kısa ve Öz Ama Derin Bir Soru İzmir’de bir gün… Hafta sonu, karşımda arkadaşlarım, her şey yolunda ama birden biri “Fo ne demek?” diye soruyor. Sanki bir anda ışıklar sönmüş, sessizlik çökmüş gibi oldu. O an, içimdeki düşünceler hızla dönmeye başladı: “Bu cümleyi duyduğumda ne yapmalıyım? Anında cevabı mı versem, yoksa derin bir analiz mi yapmalı?” Çünkü bazı sorular vardır ya, basit görünür ama cevabı seni bir araştırma delisi yapar. İşte bu da onlardan biriydi. Fo ne demek? Hem kısa hem de derin bir soru. Tabi, bir yandan “Fo”nun derin anlamlarını ararken, arkadaşlarım da gülmekten kırılıyorlar. Durumdan…

Geç Kalınmış Nasıl Yazılır? Küresel ve Yerel Açılardan Bir İnceleme Herkesin dilde zaman zaman kafası karıştığı bir konu vardır. Özellikle yazım hatalarına karşı duyarlı biriyseniz, Türkçede sıkça karşılaşılan “geç kalınmış” ifadesinin doğru yazılışı da bunlardan biri olabilir. Peki, “geç kalınmış nasıl yazılır?” sorusu sadece Türkçe açısından mı önemli? Yoksa bu tür dilsel yanlışlar, kültürel ve sosyal anlamda farklı yerlerde nasıl algılanıyor? Gelin, hem küresel hem de yerel bakış açılarıyla bu soruyu irdeleyelim. Geç Kalınmış: Doğru Yazım ve Anlamı Öncelikle, dilsel açıdan “geç kalınmış” ifadesi, Türkçede yanlış bir yazım olarak kabul edilir. Doğru yazım “geç kalınmak” şeklindedir. Bu bağlamda, “geç kalınmış”…

Osmanlı’da Kanun Taslağını Kim Hazırlar? Psikolojik Bir Mercekten Analiz İnsan davranışlarını anlamak, insanın doğasına dair derinlemesine bir keşif yapmak gibidir. Bir psikolog olarak, bazen günlük yaşamda bizi şekillendiren dinamikleri çözümlemek isterim. İnsanlar, kararlarını verirken sadece mantıklı düşüncelerle hareket etmezler; duygular, sosyal bağlar ve geçmiş deneyimler de bu süreçte büyük rol oynar. Kanunlar, toplumsal düzeni sağlamak için oluşturulmuş kurallar olmasına rağmen, bunların oluşturulma sürecinde insan psikolojisinin ne kadar etkili olduğunu hiç düşündünüz mü? Osmanlı İmparatorluğu’nda kanun taslağını hazırlayanlar, sadece hukuki bir metin kaleme almakla kalmaz, aynı zamanda toplumu ve insan psikolojisinin derinliklerini göz önünde bulundurmak zorundaydılar. Bu yazıda, Osmanlı’da kanun taslağını…

Mehmet Emin Yurdakul’un Hangi Ölçü? Kültürlerin Dönüştüren Ritüelleri Üzerine Bir Antropolojik Bakış Kültürlerin çeşitliliği, insanlığın geçmişinden günümüze kadar süregeldiği yolda şekillenen bir yapıdır. Antropologlar, her kültürün kendine özgü ritüellerini, sembollerini, toplumsal yapısını ve kimliğini keşfederek, insanlık tarihini anlamaya çalışırlar. Bu yazıda, Türk edebiyatının önemli figürlerinden biri olan Mehmet Emin Yurdakul’un şiirsel ölçüsü, bir antropolojik perspektifle ele alınacak. Bu ölçü, yalnızca edebi bir yapı değil, aynı zamanda toplumsal kimlik, ritüel ve sembolizmin bir ürünü olarak değerlendirilecektir. Şiirsel Ölçü ve Kültürel Bağlantılar Mehmet Emin Yurdakul, Türk şiirinin önemli isimlerinden birisidir. Hem edebi mirası hem de toplumsal düşünceleriyle Türk edebiyatında derin bir iz…

Küsere Nedir? Ekonomik Perspektiften Bir İnceleme Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları: Ekonomik Düşüncenin Temel Taşları Ekonomi, her şeyden önce sınırlı kaynakların sonsuz insan ihtiyaçlarını karşılama çabasıdır. Her ekonomik karar, bir seçimdir ve her seçim, bir fırsat maliyeti taşır. Bu anlamda, her birey, her toplum ve her devlet, kaynakları ne şekilde kullanacağına karar verirken bir dizi sonuçla karşı karşıya kalır. Ekonomistlerin en temel sorusu ise hep şudur: Hangi kaynağı ne zaman ve nasıl kullanmalıyız? Bu sorunun yanıtı, özellikle sınırlı kaynaklar söz konusu olduğunda oldukça karmaşıktır. Bugün “küsere” kavramı üzerinden kaynakların nasıl kullanıldığını ve bu kullanımların ekonomi üzerindeki etkilerini incelemek istiyoruz. Küsere,…

Konsol Üzerine Tablo Mu Ayna Mı? Tarihsel Bir Perspektif Giriş: Geçmişi Anlamak, Bugünü Yorumlamak Geçmiş, zaman zaman sadece bir hatıra gibi gelir, fakat aslında bugüne dair çok daha fazlasını anlatır. Geçmişin izlerini takip etmek, yalnızca tarihsel bir olayın ne olduğunu öğrenmekle kalmaz; aynı zamanda bu olayın neden önemli olduğunu, nasıl bir değişim yarattığını ve o değişimin günümüzde nasıl yankılar bulduğunu anlamamıza olanak tanır. Bugün bize ait gibi görünen bir soru, aslında geçmişin derin izlerinden besleniyor olabilir. “Konsol üzerine tablo mu ayna mı?” sorusu, bir nesnenin ya da bir sistemin işlevi ve anlamı üzerinden düşündüğümüzde, tarihsel bağlamda ne anlama gelir? Bu…